BIM en meetstaten

BIM en meetstaten. Het is een moeilijk verhaal. BIM is gericht op samenwerking terwijl “een meetstaat” een reliek is uit een vorig tijdperk waarbij een ontwerpteam alles tot in de puntjes uitdenkt en dit vervolgens, louter schriftelijk en met als enig criterium de laagste prijs, voorlegt aan een reeks aannemers. De competitie die op deze manier gecreëerd wordt, leidt evenwel niet tot de beste koop. Wel integendeel, verrekeningen en overschrijdingen van het budget zijn schering en inslag.

Dus exit meetstaat ?

Ja en Neen. Ook in het BIM tijdperk heeft men nood aan hoeveelheden en EH prijzen maar de horizon wordt uitgebreid naar data management over de volledige levenscyclus van het gebouw of infrastructuur en voor alle partijen die er bij betrokken zijn. Van projectontwikkelaar over de architect tot de arbeider op de werf en de individuele koper van een appartement.

Dit wil zeggen dat in elke fase er een financiële check-up moet zijn. En het leuke is dat er normen in Europa voor handen zijn, die ons precies kunnen zeggen hoe we dit moeten doen. We moeten ze enkel aan elkaar “breien”. 

Concreet ziet het er als volgt uit.

1 PREPARATION & BRIEF* / PROJECTDEFINITIE**

Financieel gezien spreken we van een RAMING, opgesteld conform niveau 3 van de NEN 2699, zijnde ELEMENTCLUSTERS. Bv. B1A fundering. In het bijhorend PROGRAMMA VAN EISEN kan dit als volgt geformuleerd zijn: “de sondering wijst uit dat een fundering op sokkels mogelijk is”.

2 CONCEPT DESIGN / STRUCTUURONTWERP*

Financieel gezien spreken we van een BUDGET, opgesteld conform niveau van de 4 NEN 2699, zijnde ELEMENTEN. Bv. B1A(13) vloeren op grondslag. In het bijhorend PRESTATIEBESTEK kan dit als volgt geformuleerd zijn: “de laag op de grond betreft een vloer op grondslag zonder buiging en moet bestand zijn tegen een belasting van 3 t/m² met een vlakheid van 5mm/2m".

3 DEVELOPED DESIGN / ONTWERP

Financieel gezien spreken we van een BEGROTING, waarbij we vanuit de detaillering van tabel 1 van de BB-SfB (plus) invulling geven aan niveau 5 NEN 2699, dat we COMPONENTEN kunnen noemen. Bv. B1A(13)1b grond- en/of steenlagen t.b.v. vloeren op grondslag. In de bijhorende TECHNISCHE SPECIFICATIES kan dit als volgt geformuleerd zijn: “onder de vloer op volle grond wordt de ondergrond bijgewerkt zodat een K-waarde groter dan 0,03 N/mm³ bereikt wordt”. Technische specificaties worden dus PER PROJECT opgesteld. Een aanbesteding op het einde van deze fase, is PRESTATIEGERICHT en kan het best georganiseerd worden d.m.v. een offertevraag waarbij er meerdere gunningscriteria zijn.

4 TECHNICAL DESIGN / UITWERKING

Daar waar we in de vorige fasen de prijs konden bepalen o.b.v. kostenkengetallen van vorige projecten of ervaring, gaan we in deze fase elke component analyseren naar materiaal, arbeid, materieel en onderaanneming (MAMO) en spreken we van een CALCULATIE. De bijhorende BOUWSPECIFICATIES volgen de bottom-up redenering van de uitvoerder en zijn gericht op materialisatie. In Nederland wordt deze opgebouwd volgens de STABU2 bestekssystematiek. In Vlaanderen wordt de VMSW veel gebruikt. Gezien men voor om het even welk project best geen beton stort onder de 5°C, kunnen bouwspecificaties PROJECTOVERKOEPELEND opgesteld worden. Het WTCB is op dit vlak met hun project BIMio baanbrekend werk aan het doen om al hun technische voorlichtingen vlot toegankelijk te krijgen. Een aanbesteding op het einde van deze fase, is zuiver MIDDELENGERICHT en legt alle verantwoordelijkheid bij de ontwerpers. Van zodra er iets niet klopt of de bouwheer iets wijzigt aan zijn programma van eisen, vormt dit, terecht, het onderwerp van een verrekening. Laat het duidelijk zijn dat in een dergelijk geval het financieel onder controle houden van het project geen sinecure is. Waar men in elk geval op moet letten, is dat men in deze fase de LINK houdt met de COMPONENTEN uit de vorige fase én de LOCATIE in het gebouw.

Het is geen simpele materie. Wil je het goed wilt doen, moet je terug naar de schoolbanken om de theorie achter data- en informatiemanagement ten volle te begrijpen. Maar eens in de vingers wordt ontwerpen, bouwen en onderhouden van gebouwen veel minder stressvol.

* fasering volgens RIBA workplan 2015

** fasering volgens de BouwData© werkmethodiek 2008

*** ook wel misleidend voorontwerp genoemd